۱۰۰۰ آیه از قرآن
در چه چیزهایی اختیار نداریم
موضوع اختیار بشر و این که آیا انسان اختیار همه چیز را دارد یا ندارد علاوه بر سابقه دینی ، سابقه فلسفی نیز دارد. بسیاری از فیلسوفان انسان را صاحب اختیار خود می دانند و بسیاری دیگر اورا مجبور و محدود بشمار می آورند.
همین نکته باعث بوجود آمدن بحث معروف " جبر و اختیار " در بین معتقدان به مذاهب شده است.
در قرآن به صراحت گفته شده که انسان در ارتباط با خلقت خود و مرگ خود هیچ اختیاری ندارد و این اختیار به خدا تعلق دارد:
آفرینش هرکس و هرچه در دست خداست
"و خدای تو هر چه خواهد بیافریند و بر گزیند، دیگران را هیچ اختیار و گزینشی نیست، ذات پاک الهی منزه و برتر از آن است که به او شرک آورند.
آیه (۶۸) سوره قصص
مرگ خواهد آمد حتی اگر انسان هزار سال عمر کند
"و آنان را مسلما آزمندترین مردم به زندگى و حتى حریصتر از کسانى که شرک مى ورزند خواهى یافت(یهودان)، هر یک از ایشان آرزو دارد که کاش هزار سال عمر کند با آنکه اگر چنین عمرى هم به او داده شود وى را از عذاب دور نتواند داشت و خدا بر آنچه مى کنند بیناست."
آیه (۹۶) سوره بقره
آیه مزبور می تواند اشاره ای به توفیق بشر در رسیدن به عمر طولانی نیز باشد، ولی علیرغم عمر طولانی مرگ انسان و موجودات زنده اجتناب ناپذیراست.
ادامه دارد...
سوره نساء ۹۲ ۱مین سوره بر حسب تاریخ نزول
بنام خداوند بخشنده مهربان
نماز در سفر و در صورت ترس از دشمن کوتاه می شود
هنگامی که در سفر باشید باکی بر شما نیست که نماز را کوتاه به جای آرید (چهار رکعت را دو رکعت کنید) هر گاه بیم آن داشته باشید که کافران شما را به رنج و هلاکت اندازند، که دشمنی کفار نسبت به شما کاملًا آشکار است. (۱۰۱)
چگونگی نماز پیامبر در زمان جنگ
و هر گاه شخص تو در میان سپاه اسلام باشی و نماز بر آنان به پا داری باید آنها با تو مسلّح به نماز ایستند، و چون سجده نماز به جای آوردند در پشت سرِ شما رفته و گروهی که نماز نخوانده بیایند و با تو نماز گزارند و البته با لباس جنگ و اسلحه، زیرا کافران آرزو و انتظار دارند که شما از اسلحه و اسباب خود غفلت کنید تا ناگهان یکباره بر شما حمله ور شوند. و چنانچه بارانی یا مرضی شما را از برگرفتن سلاح به رنج اندازد باکی نیست که اسلحه را فروگذارید ولی از دشمن بر حذر باشید خدا برای کافران عذابی سخت خوارکننده مهیا ساخته است. (۱۰۲)
در همه حال به یاد خدا باشید
پس آن گاه که از نماز فراغت یافتید باز در همه احوال، ایستاده یا نشسته یا بر پهلو خفته یاد خدا کنید، سپس که ایمن شدید در این حال نماز (کامل) به جای آرید، که برای اهل ایمان، حُکمی معین و واجب و لازم است. (۱۰۳)
و نباید در کار دشمن سستی و کاهلی کنید که اگر شما به رنج و زحمت میافتید آنها نیز رنج میکشند با این فرق که شما به لطف خدا امیدوارید و آنها امیدی ندارند. و خدا دانا و حکیم است . (۱۰۴)
از خیانت کاران دفاع نکن!
(ای پیغمبر) ما قرآن را به حق به سوی تو فرستادیم تا به آنچه خدا بر تو پدید آورده میان مردم حکم کنی، و نباید به نفع خیانتکاران به دفاع برخیزی. (۱۰۵)
و از خدا آمرزش طلب، که خدا آمرزنده و مهربان است. (۱۰۶)
با مردمی که به خودشان خیانت می کنند بحث و جدل مکن!
و هرگز به خاطر مردمی که با نفوس خود خیانت میکنند جدال مکن، که همانا خدا آن را که خیانتکار و بد عمل است دوست نمیدارد.
از مردم شرم میکنند ولی از خدا شرم نمیکنند و حال آنکه او با آنهاست هنگامی که شبانگاه سخنانی ناپسند در دل میاندیشند، و خدا بر انچه بر آنند آگاه است. (۱۰۸)
به فرض که شما خود از طرف آنها در زندگانی دنیا دفاع توانید کرد، کدام کس طرفداری آنها را روز قیامت خواهد نمود؟ و چه کس به وکالت آنها تواند برخاست؟ (۱۰۹)
هر کس کار زشت انجام دهد در حقیقت بخود کرده است
و هر که عمل زشتی از او سرزند یا به خویشتن ستم کند سپس از خدا طلب آمرزش و عفو نماید خدا را بخشنده و مهربان خواهد یافت. (۱۱۰)
زیان گناه فقط متوجه خود گناهکار است
هر که گناهی کند به خود زیان رسانده، و خدا دانا و کارش از روی حکمت است. (۱۱۱)
تهمت به بی گناهان گناهی بزرگ است
و هر کس خطا یا گناهی از او سر زند و تهمت به بیگناهی بندد مرتکب بهتان و گناه بزرگ و آشکاری شده است. (۱۱۲)
ای پیامبر خدا به تو لطفی عظیم دارد.
و اگر فضل و رحمت خدا شامل حال تو نبود گروهی از آنان (دشمنان اسلام) همت بر آن گماشته بودند که تو را از راه صواب دور سازند، حال آنکه آنها خود را از راه حق و صواب دور ساخته و به تو هیچ زیانی نتوانند رسانید و خدا به تو این کتاب و حکمت را عطا کرده و آنچه را که نمیدانستی به تو بیاموخت، و خدا را با تو لطف عظیم و عنایت بیاندازه است. (۱۱۳)
هیچ فایده و خیری در سخنان سرّی آنها نیست مگر آنکه کسی به صدقه دادن و نیکویی کردن و اصلاح میان مردم امر کند و هر که در طلب رضای خدا چنین کند به زودی به او اجر عظیم کرامت کنیم. (۱۱۴)
و هر کس پس از روشن بودن راه حق بر او، با رسول او به مخالفت برخیزد و راهی غیر طریق اهل ایمان پیش گیرد وی را به هر که برگزیده واگذاریم و او را به جهنم درافکنیم، که آن مکان بسیار بد منزلگاهی است. (۱۱۵)
کفر و شرک قابل بخشش نیست
خدا گناه شرک را نخواهد بخشید و ما دون شرک را بر هر که مشیتش تعلّق گیرد میبخشد. و هر که به خدا شرک آرد به گمراهی سخت و دور در افتاده است. (۱۱۶)
بت پرستان حجاز و بتهایی بشکل و نام دختران
(مشرکان) نمیخوانند غیر خدای عالم جز دخترانی را و نمیخوانند جز شیطان سرکش را. (۱۱۷)
که خدا آن (شیطان) را از درگاه رحمت خود دور کرده چون گفت: من از بندگان تو قسمتی معین را زیر بار طاعت خود خواهم کشید. (۱۱۸)
برنامه هایی که شیطان برای خود طرح کرده است
و سخت گمراهشان کنم و به آرزو درافکنم و دستور دهم تا گوش حیوانات ببرند و امر کنم تا خلقت خدا را تغییر دهند، و هر کس شیطان را دوست گیرد نه خدا را، سخت زیان کرده زیانی آشکار. (۱۱۹)
(شیطان) آنان را بسیار وعده دهد و آرزومند و امیدوار کند، ولی آنان را چیزی به جز غرور و فریب وعده نمیدهد. (۱۲)
سوره نساء ۹۲ ۱مین سوره قرآن بر حسب تاریخ نزول
مطالب جدید مطرح شده توسط قرآن
اگر انسان خداباور بی گناه را بکشید هر گز از خشم خدا رهایی نخواهید یافت
هیچ شخص ایمانی حق ندارد که انسان با ایمان دیگری را به قتل رساند مگر آنکه به اشتباه و خطا مرتکب آن شود، و در صورتی که به خطا هم مؤمنی را مقتول ساخت باید بنده مؤمنی را آزاد کند و خونبهای آن را به صاحبش تسلیم نماید مگر آنکه دیه را ورثه ببخشند. و اگر مقتولِ با ایمان از قومی باشد که با شما دشمن و محاربند، قاتل دیه ندهد، لیکن بر او است که بنده مؤمنی را آزاد کند، و اگر مقتول از قومی است که بین شما با آنها پیمان برقرار بوده پس خونبها را به صاحب خون پرداخته و بنده مؤمنی آزاد کند، و اگر نتواند بایستی دو ماه متوالی روزه دارد. این توبه ای است که از طرف خدا پذیرفته است و خدا دانا و حکیم است. (۹۲)
و هر کس انسان با ایمانی را به عمد بکشد مجازات او جهنم است، که در آن جاوید خواهد بود و خدا بر او خشم و لعن کند و عذابی بسیار شدید بر او مهیا سازد. (۹۳)
-تحقیق کنید سپس اقدام کنید!
-به کسی که به شما می گوید مسلمان است، تهمت کفر نزنید!
ای اهل ایمان، چون در راه خدا بیرون روید تحقیق و جستجو کنید و به آن کس که اظهار اسلام کند و به شما سر تسلیم فرود آورد نسبت کفر مدهید تا از متاع ناچیز دنیا چیزی غنیمت برید، که غنایم بیشمار نزد خداست. اسلام شما هم اول امر همچنین اظهار و تسلیمی بیش نبود تا وقتی که خدا بر شما منّت گذاشت، پس اکنون باید تحقیق کنید که خدا به هر چه کنید آگاه است. (۹۴)
هرگز مؤمنانی که بدون عذر از جهاد بازنشستند با آنان که به مال و جان در راه خدا جهاد کنند یکسان نخواهند بود، خدا مجاهدان به مال و جان را بر بر زمین نشستگان بلندی و برتری بخشیده و همه را وعده پاداش نیکو فرموده، و خداوند مجاهدان را بر بازنشستگان به اجر و ثوابی بزرگ برتری داده است. (۹۵)
(این) درجات و بخشایش و رحمت اوست و خدا آمرزنده و مهربان است. (۹۶)
فرشتگان می پرسند: چرا مهاجرت نکردید؟
آنان که فرشتگان، جانشان را در حالی که ظالم به خود بوده اند میگیرند، از آنها پرسند که در چه کار بودید؟ پاسخ دهند که ما در روی زمین مردمی ضعیف و ناتوان بودیم. فرشتگان گویند: آیا زمین خدا پهناور نبود که در آن هجرت کنید؟! و مأوای ایشان جهنم است و آن بد جایگاه بازگشتی است. (۹۷)
زنان، کودکان و مردان ضعیف از پرسش معافند
مگر آن گروه از مردان و زنان و کودکان که ناتوان بودند و گریز و چارهای برایشان میسّر نبود و راهی نمییافتند. (۹۸)
آنها امیدوار به عفو و بخشش خدا باشند، که خدا گناهشان را میبخشد و خدا بخشنده و آمرزنده است. (۹۹)
اگر در راه خدا هجرت کنی در زندگی گشایش می یابی!
و هر کس در راه خدا (از وطن خویش) هجرت کند در زمین برای آسایش و گشایش امورش جایگاه بسیار خواهد یافت، و هر گاه کسی از خانه خویش برای هجرت به سوی خدا و رسول بیرون آید و در سفر، مرگ وی فرا رسد اجر و ثواب چنین کسی بر خداست و خدا پیوسته آمرزنده و مهربان است. (۱۰۰)
سوره نساء ۹۲ امین سوره بر حسب تاریخ نزول بخش یازدهم
مطالبی که نخستین بار توسط قرآن مطرح شدند
بنام خداوند بخشنده مهربان
چرا در آیات قران تفکر نمی کنید!
آیا در قرآن از روی فکر و تأمل نمینگرند؟ و اگر از جانب غیر خدا بود در آن اختلافی بسیار مییافتند. (۸۲)
و چون امری به آنان برسد که باعث ایمنی یا ترس است آن را منتشر میسازند، در صورتی که اگر آن را به رسول و به صاحبان حکم که از خودشان هستند گزارش میدادند همانا آنان که اهل بصیرتند در آن واقعه صلاح اندیشی میکردند. و اگر نه این بود که فضل خدا شامل حال شماست، همانا به جز اندکی همه شیطان را پیروی میکردید. (۸۳)
ای پیامبر تو فقط بر خودت مکلف هستی!
پس (ای پیغمبر) تو خود تنها در راه خدا به کارزار برخیز، که جز بر خودت مکلف نیستی و مؤمنان را نیز ترغیب کن، باشد که خدا آسیب کافران را از شما بازدارد، که قدرت خدا بیشتر و عذابش سختتر است. (۸۴)
هر که سبب کار نیکویی شود هم او نصیبی کامل از آن بَرَد، و هر کس باعث کار ناشایستی گردد از آن سهمی بسزا خواهد یافت، و خدا بر همه چیز مراقبی تواناست. (۸۵)
هر گاه شما را تحیت و سلامی گفتند شما نیز باید به تحیت و سلامی بهتر از آن یا مانند آن پاسخ دهید، که خدا به حساب هر چیزی کاملًا خواهد رسید. (۸۶)
خدای یگانه، هیچ خدایی جز او نیست محققاً همه شما را در روز قیامت که شک در آن نیست جمع آورد، و کیست که راستتر از خدا سخن گوید؟ (۸۷)
چرا شما درباره منافقین دو فرقه شدید؟ با آنکه خدا آنها را به کیفر اعمال زشتشان بازگرداند، آیا شما میخواهید کسی را که خدا گمراه کرده هدایت کنید؟ در حالی که هر که را خدا گمراه کرد هرگز تو بر هدایت او راهی نخواهی یافت. (۸۸)
(کافران) آرزو کنند که شما هم به مانند آنها کافر شوید تا همه برابر باشید. پس از آنان تا در راه خدا هجرت نکنند دوست نگیرید، و اگر مخالفت کردند آنها را در هر کجا یافتید به قتل رسانید و از آنها یاور و دوستی نباید اختیار کنید. (۸۹)
هر گز با کافرانی که با شما جنگی ندارند و یا با شما پیمان دارند نجنگید!
مگر کسانی که به قومی که بین شما با آنها عهد و پیمانی است در پیوسته باشند یا از جنگ با شما و با قوم خودشان (که دشمنان شما هستند) هر دو خودداری کنند و از جنگ دلتنگ باشند، و اگر خدا میخواست آنها را بر شما مسلط میکرد تا با شما قتال میکردند، پس هر گاه از شما کناره گرفتند و با شما نجنگیدند و تسلیم شما شدند خدا برای شما راهی بر علیه آنها نگشوده است. (۹۰)
گروهی دیگر را خواهید یافت که میخواهند از شما و از قوم خود ایمنی یابند، هر گاه که راه فتنه گری بر آنها باز شود به کفر خود بازگردند. پس اگر از شما کناره نگرفتند و تسلیم شما نشدند و از اذیت شما دست نکشیدند در این صورت آنها را هر جا یافتید بگیرید و به قتل رسانید، ما شما را بر این گروه تسلطی کامل بخشیدیم. (۹۱)
ادامه دارد...